Kuchnie narodowe w skali całego świata mocno się różnią. Można by pomyśleć, że podobne różnice znajdziemy w wigilijnym menu. Po części jest to prawdą. Istnieje jednak coś, co znajdziemy na większości świątecznych stołów, niezależnie od regionu i kraju. Są to bakalie. W wielu krajach znajdziemy też słodkości na bazie miodu lub inne – przyprawione, chrupiące i słodsze niż zwykle.

W polskiej tradycji taką rolę spełniają pierniki, cynamonowe ciasteczka, kutia, makówka itp. Rośnie też popularność miodowników, czy tzw. „snickersów” (z karmelem i orzechami). Warto jednak zwrócić uwagę na zagraniczne odpowiedniki bakaliowych przysmaków.

Karythopita (lub karidopeta) to greckie ciasto orzechowo-migdałowe nasączone syropem z przypraw korzennych. W wielu greckich rodzinach jest tradycyjnym ciastem wigilijnym. Oto jedna z wersji przepisu:

SYROP

• 3 ½ szklanki wody
• 2 2/3 szklanki cukru
• 5-6 całych goździków
• 1 laska cynamonu (ew. wg uznania sproszkowany cynamon)
• sok i skórka z ½ cytryny

CIASTO

• 10 rozdzielonych jaj
• 10 łyżek cukru
• ½ łyżeczki mielonego cynamonu
• ¼ łyżeczki mielonych goździków
• 1 łyżeczka sody
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia
• 3 łyżki mąki pszennej
• sok i starta skórka z 1 pomarańczy
• 2 łyżki koniaku lub esencja
• 6 łyżek pokruszonego pieczywa tostowego (spieczonego na chrupko) lub chleba „zwieback”
• 10 łyżek dobrze pokrojonych orzechów laskowych
• odrobina soli
• 1 łyżka wody
• masło do otarcia formy do pieczenia
• pokruszone orzechy laskowe do posypania ciasta
• mielony cynamon do posypania ciasta

Sporządzić syrop: wsypać wszystkie składniki do rondla i doprowadzić do wrzenia, dobrze mieszając. Zmniejszyć ogień i gotować delikatnie przez 10 minut. Odstawić do schłodzenia. Przed polaniem ciasta syrop musi być chłodny!

Ubić białka, sól i wodę. Rozgrzać piekarnik do temperatury 170 C.

Sporządzić ciasto: Ubić żółtka, cukier, cynamon i goździki za pomocą miksera aż uzyskają kremową i gładką konsystencję. W osobnej misce zmieszać sodę, proszek do pieczenia i mąkę, następnie wsypać mieszankę do zmiksowanych żółtek. Dodać startą skórkę pomarańczy, sok, koniak, okruchy słodkiego chleba tostowego i orzechy laskowe. Na koniec delikatnie dodać ubitą pianę z białek.

Delikatnie wysmarować masłem formę do pieczenia, wlać ciasto i piec przez ok. 40 minut w temp. 170 C.

Po upieczeniu ciasto lekko naciąć w kratkę (zwiększa to wchłanialność syropu) i za pomocą dużej łyżki rozlać syrop na powierzchni gorącego ciasta. Obsypać orzechami i odrobiną cynamonu. Ostudzić przed podaniem.

Zamiast koniaku można dodać aromat waniliowy.