Tradycja wigilijna w Polsce jest bardzo mocna, scementowana przez lata niewoli, w których była manifestem polskości. Jest ona utrwalona tak bardzo, że niejedna gospodyni jest w stanie pokłócić się z panem domu o to, czy na stole ma się znaleźć karp, czy modna ostatnio panga. Kurczowo trzymać się tradycji, czy eksperymentować? Oto jest pytanie.

Może warto uświadomić sobie, skąd taka popularność karpia na wigilijnym stole. Otóż w dawnych czasach ryby stanowiły pożądane urozmaicenie diety, zwłaszcza w czasie postu. Istniały jednak trudności z transportem świeżych ryb w głąb kraju. Jedynym konserwantem była wówczas sól i mimo jej zastosowania ryby po drodze po prostu się psuły, śmierdziały. Można sobie wyobrazić, z jaką radością powitano więc stawy rybne zakładane w Polsce przez cystersów. Pod koniec XII w. azjatyckiego karpia przywieźli do Polski krzyżowcy. Okazało się, że w naszej ojczyźnie ryba ta dobrze się hoduje – powstały 3 smaczne odmiany: karp pełnołuski, bezłuski (golec) i lustrzeń (zwany królewskim). W XIX w. karpie te zrobiły prawdziwą furorę i zdominowały rynek. Z czasem ilość dni postnych w kalendarzu kościelnym uległa znacznemu zmniejszeniu, dlatego częściej jedzono mięso. Ryby pozostały jednak tradycją wigilijną, a o wyborze karpia zadecydowała jego popularność rynkowa – był po prostu smaczny.

Mając tę świadomość możemy zastanowić się, czy musimy trzymać się sztywno tej tradycji, jeśli inne ryby smakują nam bardziej? Specjalnie dla tych, którzy nie przepadają za karpiem, przygotowaliśmy przepisy na inne ryby.

Na początek panga, którą łatwo dostać zarówno na bazarach i w sklepach, jak w hipermarketach. Proponujemy pangę pieczoną.

• filety pangi
• oliwa z oliwek
• cebula
• natka pietruszki lub koperek
• sól i ulubione zioła wg gustu

Filety posolić, ułożyć na kawałku folii aluminiowej. Ułożyć na rybie cienko pokrojone plastry cebuli i pokrojoną natkę pietruszki, polać wszystko łyżką oliwy z oliwek. Całość zawinąć w folię i ułożyć w naczyniu żaroodpornym. Piec ok. 20 min. Podawać z ryżem.

Dużą popularnością cieszy się też sola, rarytas kuchni francuskiej. Ma delikatne i chude mięso, co zjedna jej osoby dbające o linię. Najlepiej smakuje z migdałami.

• 125 g ryżu,
• 60 g posiekanych migdałów,
• 2 łyżki otrębów pszennych,
• 4 łyżki mąki,
• sól, pieprz,
• 2 białka,
• 4 filety z soli,
• 1 łyżka octu winnego,
• 1 łyżka oleju,
• 400 g szpinaku,
• 2 jabłka z czerwoną skórką pokrojone w ósemki,
• 1 starta marchewka

Ryż ugotować wg przepisu na opakowaniu. Piekarnik rozgrzać do 200°C. Na jeden talerz wyłożyć migdały z otrębami, na drugi wsypać mąkę, dodać 1/4 łyżeczki soli i pieprzu do smaku, wymieszać. Białka delikatnie rozrobić. Filety opłukać, osuszyć, obtoczyć w mące, następnie zanurzyć w białku i obtoczyć w migdałach z otrębami. Rybę przełożyć na blachę wyłożoną pergaminem, piec 10-12 minut. Ocet wymieszać z 1/4 łyżeczki soli i pieprzem, powoli wlewać olej, stale mieszając. Dodać 1 łyżkę sosu winegret, szpinak, jabłka i marchew, krótko podgrzać. Na koniec dodać do ryżu, wymieszać. Solę podawać z ryżem i ewentualnie plastrami cytryny.